หนึ่ง หรือ เอ็ด

  มีผู้สอบถามเข้ามามากว่า เลข ๑ เมื่ออยู่ท้ายจำนวนนับตั้งแต่ ๒ หลักขึ้นไปในกรณีที่ไม่ใช่ชื่อเฉพาะนั้น ควรออกเสียงว่า หนึ่ง หรือ เอ็ด เนื่องจากพบใช้ทั้ง ๒ คำ  จึงขออธิบายให้เข้าใจตรงกัน ดังนี้

เลข ๑ เมื่ออยู่ท้ายจำนวนนับตั้งแต่ ๒ หลักขึ้นไป และไม่ได้เป็นชื่อเฉพาะ  ตามหลักภาษาไทย ให้ออกเสียงว่า เอ็ด ได้เพียงอย่างเดียวเท่านั้น เช่น

๑๑  อ่านว่า  สิบ-เอ็ด

๒๑  อ่านว่า  ยี่-สิบ-เอ็ด

๑๐๑  อ่านว่า  ร้อย-เอ็ด หรือ หฺนึ่ง-ร้อย-เอ็ด

,๐๐๑  อ่านว่า  พัน-เอ็ด หรือ หฺนึ่ง-พัน-เอ็ด

,๕๐๑  อ่านว่า  สอง-พัน-ห้า-ร้อย-เอ็ด

๕๐๑,๗๔๑,๒๒๑  อ่านว่า  ห้า-ร้อย-เอ็ด-ล้าน-เจ็ด-แสน-สี่-หฺมื่น-หฺนึ่ง-พัน-สอง-ร้อย-ยี่-สิบ-เอ็ด

อย่างไรก็ตาม ที่พบว่ามีผู้ออกเสียงเลข ๑ เมื่ออยู่ท้ายจำนวนนับตั้งแต่ ๒ หลักขึ้นไปว่า หนึ่ง ด้วยนั้น สันนิษฐานว่า คงออกเสียงตามที่ใช้ในราชการทหารเรือ  เพราะทหารเรือเมื่อปฏิบัติหน้าที่อยู่กลางทะเล จะมีเสียงคลื่นหรือเสียงเครื่องจักรรบกวนอยู่เสมอ  ดังนั้นเพื่อป้องกันความผิดพลาดในการสื่อสารที่อาจเกิดขึ้นได้ในการสั่งการหรือพูดจาโต้ตอบกัน  จึงได้ออกเสียง หนึ่ง แทน เอ็ด เสมอ เช่น ๑๑ อ่านว่า สิบ-หฺนึ่ง  หรือ ๒๕๑ อ่านว่า สอง-ร้อย-ห้า-สิบ-หฺนึ่ง หรือ สอง-ห้า-หฺนึ่ง

จาก    รทิพย์  เดชทิพย์ประภาพ

 

การอ่านจำนวนเลขตั้งแต่ ๒ หลักขึ้นไป

        ถ้าเลขตัวท้ายเป็นเลข ๑ ให้ออกเสียงว่า “เอ็ด” เช่น 

 เขียน

อ่านว่า

๑๑ สิบ-เอ็ด
๒๑ ยี่-สิบ-เอ็ด
๑๐๑ ร้อย-เอ็ด, ห ฺนึ่ง-ร้อย-เอ็ด
๑๐๐๑ พัน-เอ็ด, ห ฺนึ่ง-พัน-เอ็ด 
๒๕๐๑ สอง-พัน-ห้า-ร้อย-เอ็ด

ที่มา  หนังสือ อ่านอย่างไร และ เขียนอย่างไร ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพ์ครั้งที่ ๑๖, กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖ หน้า ๖๗

 

ในงานบ้างอาชีพ คำว่าเอ็ด ออกเสียงคล้าย เจ็ด ดังนั้นจึงนิยมออกเสียงว่า หนึ่ง เช่น งานเรือ,งานดับเพลิง หรือ งานวิทยุจากทหาร,ตำรวจ ซึ่งถือว่าเป็นกรณีพิเศษ